Vân Trang vô địch Y Tý Mùa Vàng 42km giữa cơn bão body-shaming: Tôi chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ

Lào Cai – Ngày 6 tháng 9 năm 2026, trên cung đường núi Y Tý có tổng độ cao tích lũy hơn 1.300m, runner Vân Trang – biệt danh Jang Doll – đã chạm dải bích đích cự ly 42km giải chạy Y Tý Mùa Vàng với thời gian 4 giờ 26 phút. Cô không chỉ cán đích với ngôi vị đầu tiên của nữ giới ở cự ly full marathon đường mòn, mà còn đứng thứ 2 chung cuộc toàn giải, vượt qua gần như toàn bộ các runner nam. Thành tích này càng có ý nghĩa hơn khi Vân Trang sinh năm 2026 và là mẹ của bốn con. Đỉnh Lảo Thẩn nằm ở độ cao 2.860m so với mực nước biển, nơi cung đường 42km đi qua, nổi tiếng với những đoạn dốc đứng và không khí loãng đặc trưng vùng cao. Với một runner nữ vừa trải qua bốn lần sinh nở, việc hoàn thành chặng đường như vậy đòi hỏi nền tảng thể lực rất lớn. Vân Trang kể: “Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội.” Cô cho biết sức bền không đến từ may mắn. Ngoài chạy bộ, cô tập gym, bơi lội và các bài bổ trợ để tích lũy dần sức mạnh. Phương pháp của cô là kỷ luật, đều đặn, không cắt bước, không chạy theo phong trào mà lắng nghe cơ thể. Thế nhưng câu chuyện của Vân Trang ở Y Tý không dừng lại ở con đường chạy. Ngay sau khi hình ảnh cô xuất hiện trên mạng xã hội, một bộ phận người xem đã không nhắc đến thành tích, mà tập trung bàn tán về vóc dáng, đặc biệt là vòng ngực lớn tự nhiên của cô dưới bộ đồ thể thao bó sát. Họ dùng những lời lẽ thô thiển, gọi vui là “vác hai quả bưởi đi chạy”. Một số hội nhóm chạy bộ thậm chí chia sẻ hình ảnh của cô kèm lời giễu cợt thiếu thiện chí. Thay vì im lặng chịu đựng, nữ runner phản hồi trực diện: “Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực tiếp tục vitamin C cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!” Câu trả lời của Vân Trang nhanh chóng tạo ra làn sóng tranh luận. Nhiều người ủng hộ cô cho rằng việc phụ nữ thể thao phải nhận những bình luận về ngoại hình là một định kiến kéo dài. Người phụ nữ Hà Nội bày tỏ mong muốn cộng đồng có cái nhìn văn minh hơn với các “bóng hồng” thể thao: “Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình.” Vân Trang cương quyết trước câu hỏi có thay đổi trang phục để tránh ánh nhìn soi mói hay không: “Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình.” Cô cũng ví von rằng marathon dạy con người không phải lúc nào cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng giống như vậy: có lúc đường trơn, có lúc dốc cao, có lúc mưa gió. Lời khen giúp vui, lời chê giúp nhìn lại, nhưng những bình luận thiếu thiện chí cần được bỏ qua để giữ tinh thần tập trung. Sự việc của Vân Trang cho thấy một thực tế rằng vận động viên nữ vẫn thường xuyên bị đánh giá bằng ngoại hình trước khi thành tích của họ được công nhận. Trong khi đó, để chinh phục một giải trail như Y Tý Mùa Vàng, các runner phải trải qua nhiều tháng tập luyện với giáo án nghiêm ngặt. Họ phải tính toán nhịp tim, lượng calo, kỹ thuật leo dốc và cả cách vượt qua điểm cạn glycogen. Dữ liệu về quãng đường, tốc độ, độ cao tích lũy và thời gian hoàn thành mới là thước đo đáng giá nhất trên đường đua. Y Tý Mùa Vàng ngày càng thu hút nhiều chân chạy nữ mạnh mẽ. Họ không chỉ hiện diện ở các cự ly ngắn mà còn chinh phục những cự ly khắc nghiệt 42km, 55km hay thậm chí 70km. Vân Trang chính là một đại diện rõ ràng nhưng cũng khiến không ít người phải đối diện với chính định kiến của mình. Sau ngôi vô địch trên đỉnh Lảo Thẩn, bà mẹ bốn con đặt mục tiêu tiếp theo tại giải VMM 70km sắp tới, một trong những giải ultra trail danh giá tại Việt Nam. Cuối năm nay, cô dự định tiến xa hơn ở cự ly 100km. “Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ”, Vân Trang khép lại câu chuyện bằng sự quyết tâm cho hành trình phía trước. Câu chuyện của cô cho thấy một người phụ nữ hoàn toàn có thể vừa làm mẹ, vừa theo đuổi thể thao đỉnh cao, vừa giữ vững tinh thần trước những lời miệt thị. Khi xã hội còn đặt ngoại hình lên trước nỗ lực, những tiếng nói như của Vân Trang chính là cách để các vận động viên nữ giành lại không gian tôn trọng xứng đáng. Cô không cần mặc kín, không cần xin lỗi vì cơ thể mình. Cô chỉ cần tiếp tục chạy, và những con số trên đường đua sẽ là câu trả lời rõ ràng nhất.